ฝ่ายส่งเสริมและปฏิบัติการ

วัตถุประสงค์

                   1.  เพื่อก่อสร้างฝายต้นน้ำลำธาร แบบดินซีเมนต์ บริเวณพื้นที่ต้นน้ำลำธาร ในพื้นเขตที่จังหวัดภาคเหนือ

                   2.  เพื่อให้สามารถชะลอน้ำ ชะลอความชุ่มชื้น เก็บกักน้ำและดักตะกอน ไว้พื้นที่ต้นน้ำลำธาร

                   3. เพื่อให้เกิดความหลากหลายทางชีวภาพบริเวณพื้นที่ต้นน้ำลำธาร                                             

                   ฝายดินซีเมนต์ เป็นฝายต้นน้ำลําธารแบบกึ่งถาวรโดยส่วนผสมคอนกรีตจะมีการใช้ดินเป็นวัสดุผสมแทนกรวดและทราย ซึ่งจะทําให้สะดวกในการก่อสร้างไม่ต้องขนวัสดุขึ้นเขา และประหยัดงบประมาณในการก่อสร้าง อีกทั้งยังมีประสิทธิภาพ และความแข็งแรงทนทาน

โดยในทุก ๆ ปี จะมี หน่วยงาน หรือผู้นำชุมชน ส่งคำร้องขอความอนุเคราะห์ ให้ไปสำรวจพื้นที่ และจัดทำฝายชะลอความชุมชื้น รวมถึงสาธิตการทำฝายต้นน้ำลำธารตามแนวพระราชดำริ ให้แก่  ผู้นำ  และคณะกรรมการชุมชน  ตลอดจนถึงประชาชนในพื้นที่นั้น ๆ ด้วย

                   ทางฝ่ายส่งเสริมและปฏิบัติการมีหลักสูตรฝึกอบรมให้องค์ความรู้กับ หน่วยงาน สถาบันการศึกษา ผู้นำชุมชน และบุคคลที่มีความสนใจเป็นการเรียนรู้หลักการ แนวคิดในการฟื้นฟูพื้นที่ต้นน้ำลำธารตามแนวพระราชดำริ เรียนรู้ระบบนิเวศน์ลุ่มน้ำ กระบวนการทำงานร่วมกับชุมชน การวิเคราะห์พื้นที่ในการสร้างฝายต้นน้ำลำธาร และบริหารจัดการชุมชนอย่างมีส่วนร่วม เพื่อใช้เป็นแนวทาง และการกระจายองค์ความรู้ขยายผลสู่ชุมชนต่อไป

หลักสูตรฝึกอบรม

               ชื่อหลักสูตร :  ฝายต้นน้ำลำธารเพื่อการฟื้นฟูนิเวศลุ่มน้ำตามแนวพระราชดำริ

โดยมีระยะเวลาฝีกอบรมเป็นระยะเวลา 1 วัน ดังนี้

– ภาคเช้า บรรยายทฤษฎี

– ภาคบ่าย ลงมือปฏิบัติ

โครงการฝึกอบรมและพัฒนาอาชีพ ตามแนวโครงการรักษ์น้ำเพื่อแม่ของแผ่นดิน

               โครงการรักษ์น้ำเพื่อแม่ของแผ่นดิน เป็นโครงการที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์รับพระราชเสาวนีย์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในการขยายผลการให้ความช่วยเหลือชาวเขาที่อยู่ในพื้นที่สูงและประกอบอาชีพทำไร่เลื่อนลอย โดยนำรูปแบบจากโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริบนพื้นที่เกษตรที่สูงขยายผล เพื่อให้เกิดการช่วยเหลือมากขึ้น โดยศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ฯ ได้จัดทำแผนการส่งเสริมและการพัฒนาอาชีพการให้กับเกษตรในพื้นที่ลุ่มน้ำแม่หาด ต.แม่ตื่น อ.อมก๋อย ลุ่มน้ำปิงน้อย ต.ปางหินฝน อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ เพื่อให้การทำงานเกิดความพร้อมและรวดเร็ว เกษตรกรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีการเลี้ยงโค ปลูกพืชตามแนวเขา และปลูกข้าว ซึ่งสามารถทำการเกษตรได้ตลอดปี เนื่องจากบริเวณหมู่บ้านมีลำห้วยเล็ก ๆ 2 สายไหลผ่าน ทำให้มีน้ำตลอดทั้งปี ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็นโครงการพระราชดำริโครงการหนึ่งที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เป็นศูนย์กลางในการศึกษา ทดลอง วิจัย เพื่อหารูปแบบการพัฒนาต่าง ๆ และเผยแพร่ให้ประชาชนทั่วไปได้รับทราบและนำไปใช้ประโยชน์ในการประกอบอาชีพ ดังนั้นหากมีการเผยแพร่องค์ความรู้ของศูนย์ฯไปปรับปรุงและพัฒนาอาชีพการเกษตรให้ประสบผลสำเร็จและเกษตรมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ศูนย์ฯ จึงได้สนับสนุนการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริง การเรียนรู้ด้วยตัวเอง การเรียนรู้ร่วมกัน การเรียนรู้จากธรรมชาติให้แก่เกษตรกร โดยการถ่ายทอดความรู้และสนับสนุนโครงการเกษตรผสมผสานในรูปแบบเศรษฐกิจพอเพียงให้กับครอบครัวจนสามารถพัฒนาความเป็นอยู่ให้ “พออยู่พอกิน”และ“พึ่งตนเองได้”ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง

               วัตถุประสงค์ของโครงการ

1 เพื่อให้เกษตรกรลดการทำไร่เลื่อนลอยเพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์สภาพป่าต้นน้ำลำธารให้สามารถประโยชน์ได้อย่างยั่งยืน

2 เพื่อเผยแพร่กิจกรรมการดำเนินงานของศูนย์ฯ ให้เกษตรกรได้รับทราบได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง สามารถนำไปต่อยอดขยายผลให้กับผู้ที่สนใจเพื่อการพัฒนาต่อไป

3 เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชนให้อยู่อย่างพอเพียงและสมดุลกับสิ่งแวดล้อม