งานศึกษาและอนุรักษ์ข้าว

นายชาญยศ คำยวง
หัวหน้างานศึกษาพัฒนาและอนุรักษ์ข้าว
โทร : +668-1035-6071
งานศึกษาพัฒนาและอนุรักษ์ข้าว ได้นำแนวพระราชดำริมาเป็นแนวทางในการดำเนินงาน โดยมีเป้าหมายเพื่อศึกษา สาธิต เทคนิคการปลูกข้าวในรูปแบบต่างๆและสภาพพื้นที่ที่แตกต่างกันออกไป พร้อมกับการบริการเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีให้แก่เกษตรกร หน่วยงานทั้งภาคราชการภาคเอกชนนอกจากนี้ ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านวิชาการเกษตร ให้แก่นักเรียน นักศึกษา ประชาชนและผู้สนใจทั่วไป และขยายผลสู่เกษตรกร หมู่บ้านรอบบริเวณศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ และเกษตรกรผู้สนใจทั่วไปโดยได้ดำเนินการดังนี้
1. การศึกษาการปลูกข้าวก่ำเพื่อคัดเมล็ดพันธุ์
2. การศึกษาการปลูกข้าวริมอ่างเก็บน้ำในศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
3.การผลิตและเก็บสำรองเมล็ดพันธุ์ข้าว ผักทั่วไป ผักพื้นบ้าน ผักท้องถิ่น และพืชไร่
4. การศึกษาสาธิตนาข้าวพื้นบ้านแบบเปียกสลับแห้งเพื่อส่งเสริมการประหยัดน้ำชลประทานในพื้นที่ภาคเหนือ
5. การศึกษาสาธิตแสดงพันธุ์ข้าวในแปลงสาธิตภายใต้โครงการ อพ.สธ. ในพื้นที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
6. การศึกษาสาธิตการทำนาข้าวด้วยตอซังวิธีใหม่ : ปลูกหนึ่งเก็บเกี่ยวมากกว่าสามในพื้นที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
7. โครงการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีไปสู่ชุมชน
8. การสาธิตปลูกข้าวสาลี ในพื้นที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
9. การสาธิตการปลูกข้าวในวงบ่อซีเมนต์ในพื้นที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
เกี่ยวกับหน่วยงาน
งานศึกษาพัฒนาและอนุรักษ์ข้าว ได้ดำเนินการดังนี้
- โครงการศึกษาการปลูกข้าวก่ำเพื่อคัดเมล็ดพันธุ์
- โดยดำเนินการศึกษาการปลูกข้าวก่ำเพื่อคัดเมล็ดพันธุ์ เป็นการคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ข้าวก่ำให้ได้มาตรฐาน มีคุณภาพ ซึ่งใช้พันธุ์ “ข้าวก่ำดอยสะเก็ด”

2. โครงการศึกษาสาธิตนาข้าวพื้นบ้านแบบเปียกสลับแห้งเพื่อส่งเสริมการประหยัดน้ำชลประทาน ในพื้นที่ภาคเหนือ
ทำแปลงสาธิตการทำนาแบบเปียกสลับแห้งเพื่อส่งเสริมการปลูกข้าวแบบใช้น้ำน้อย

3. โครงการศึกษาสาธิตแสดงพันธุ์ข้าวในแปลงสาธิตภายใต้โครงการ อพ.สธ.
- ทำแปลงศึกษาสาธิตแสดงพันธุ์ข้าวทั้งหมด 12 พันธุ์ ได้แก่ บือแม้ว บือวา บือตะคี บือโป๊ะโล๊ะ บือซอมี บือขะสอ ปิ่นเกษตร อีโต ก่ำนายพร้อม ก่ำเมืองน่าน ก่ำนายพร้อม(ต้นเขียว) และก่ำเชียงใหม่ (ต้นเขียว) เพื่อศึกษาข้อมูลผลผลิตและการใช้ประโยชน์

4. โครงการศึกษาสาธิตการทำนาข้าวด้วยตอซังวิธีใหม่:ปลูกหนึ่งเก็บเกี่ยวมากกว่าสามในพื้นที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
- โดยดำเนินการทำแปลงศึกษาสาธิตการทำนาข้าวด้วยตอซัง เพื่อลดต้นทุนการผลิตในการซื้อเมล็ดพันธุ์และลดระยะเวลาในการเพาะต้นกล้า

5. โครงการศึกษาการปลูกข้าวริมอ่างเก็บน้ำ
- ดำเนินการปลูกข้าวริมอ่างเก็บน้ำ เพื่อเป็นการศึกษาการปลูกข้าวเหมาะสมในพื้นที่บริเวณริมอ่างเก็บน้ำในศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

6. โครงการผลิตและเก็บสำรองเมล็ดพันธุ์ข้าว ผักทั่วไป ผักพื้นบ้าน ผักท้องถิ่น และพืชไร่
- ดำเนินการเพื่อผลิตและสำรองเมล็ดพันธุ์ข้าวที่สอดคล้องกับความต้องการของเกษตรเพื่อแจกจ่ายจำนวน 500 กิโลกรัม และเก็บเพื่อเป็นเมล็ดพันธุ์ข้าวสำหรับเป็นพันธุ์ข้าวพระราชทานเมื่อเกิดอุทักภัยต่าง ๆ จำนวน 500 กิโลกรัม

7. โครงการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีไปสู่ชุมชน
- จัดฝึกอบรมให้กับเกษตรกรที่สนใจในพื้นที่รอบศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จำนวน 4 รุ่นๆละ 20 ราย รวมทั้งหมดเป็น 80 ราย โดยให้ความรู้ ความเข้าใจเรื่องการจัดการเมล็ดพันธุ์อย่างถูกวิธีเพื่อนำมาเป็นเมล็ดพันธุ์ข้าวในปีถัดไป

8. โครงการสาธิตปลูกข้าวสาลีในพื้นที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
ทำแปลงศึกษาสาธิตการปลูกข้าวสาลี พันธุ์ที่ใช้ปลูกคือ “ฝาง 60” เพื่อศึกษาข้อมูลผลผลิตและการใช้ประโยชน์และใช้เป็นพืชทางเลือกในการปลูกพืชหลังนา

9. โครงการสาธิตการปลูกข้าวในวงบ่อซีเมนต์ในพื้นที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
- ศึกษาสาธิตการปลูกข้าวในวงบ่อซีเมนต์ จำนวน 30 วงบ่อ โดยใช้พันธุ์ข้าว “สันป่าตอง 1” ในการปลูก เพื่อสาธิตการปลูกข้าวที่ใช้น้ำน้อยและดูแลรักษาง่าย และเก็บข้อมูลผลผลิตในรูปแบบการปลูกข้าวปลอดสารพิษ เป็นทางเลือกใหม่ให้กับเกษตรกรในการทำนาแบบประยุกต์
