งานสาธิตและการจัดการป่า

นางสาวจันเพ็ญ เกษตรสินธ์
หัวหน้างานสาธิตและการจัดการป่า
โทร : -
งานสาธิตและการจัดการป่า คือหน่วยงานที่อยู่ในโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ซึ่งตั้งอยู่ใน ต.ป่าเมี่ยง อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ โดยมีหน้าที่หลักคือการสาธิตและการพัฒนาป่าไม้เพื่อเป็นประโยชน์แก่ประชาชนทั่วไปที่มาศึกษาดูงาน
วัตถุประสงค์ของหน่วยงาน
- เพื่อให้ความรู้แก่ประชาชนที่ได้มาศึกษาดูงาน
- เพื่อให้คนในชุมชนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ และมีการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างเป็นระบบโดยไม่รุกล้ำเข้าทำลายธรรมชาติ
- เพื่อส่งเสริมให้คนในชุมชนเกิดอาชีพ
- เพื่อพื้นฟูป่าที่มีสภาพเสื่อมโทรมให้มีความอุดมสมบูรณ์
- เพื่อรวบรวมอนุรักษ์พันธุ์ไม้
เกี่ยวกับหน่วยงาน
งานสาธิตและการจัดการป่ามีโครงการภายใต้ความรับผิดชอบอยู่ 6 โครงการ ดังนี้
- งานสาธิตการปลูกไม้ไผ่
- งานสาธิตการปลูกป่า 5 ระดับ เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชนฯ
- สวนป่าสาธิตไม้ 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชน
- งานสาธิตระบบวนเกษตร
- งานสาธิตสวนป่าพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำ 17 จังหวัดภาคเหนือ
- โครงการฟื้นฟูสภาพป่าด้วยเห็ดเอคโตไมคอร์ไรซาในพื้นที่ป่าขุนแม่กวง
งานสาธิตการปลูกไม้ไผ่
แปลงสาธิตการปลูกไม้ไผ่ เป็นแปลงรวบรวมพันธุ์ไผ่ เพื่อการอนุรักษ์ และศึกษาการพัฒนาไม้ไผ่ชนิดพันธุ์ต่าง ๆ และประชาชนทั่วไปเข้ามาศึกษาดูงาน ในประเทศไทยพบไผ่ 69 สายพันธุ์ เป็นไผ่พื้นเมืองกว่า 50 ชนิด พบกระจายในภาคเหนือมากที่สุด ได้แก่ ไผ่รวก ไผ่ซางนวล ไผ่ไร่ โดยแปลงสาธิตการปลูกไผ่สามารถรวบรวม ได้ 21 สายพันธุ์ ตามตางราง
ตางรางแสดงชนิดพันธุ์ไผ่
| ลำดับ | สายพันธุ์ |
| 1. | ไผ่บงดำ ไผ่บงมัน ไผ่บงป่า |
| 2. | ไผ่หก ไผ่หกยักษ์ |
| 3. | ไผ่เขียว |
| 4. | ไผ่รวก |
| 5. | ไผ่รวกดำ |
| 6. | ไผ่ซางนวล |
| 7. | ไผ่ตงหนู ไผ่บงคาย |
| 8. | ไผ่เหลือง ไผ่ซางเหลือง ไผ่ซางดำ |
| 9. | ไผ่ซาง |
| 10. | ไผ่รวกแดง |
| 11. | ไผ่ไร่ ไผ่ไร่คาย |
| 12. | ไผ่ยักษ์พม่า |
| 13. | ไผ่สีสุก |
| 14. | ไผ่ซางหม่น |
| 15. | ไผ่ลาย |
| 16. | ไผ่ด้ามขวาน |
| 17. | ไผ่หลอด |
| 18. | ไผ่น้ำเต้า |
| 19. | ไผ่เก้าดาว |
| 20. | ไผ่ยักษ์น่าน |
| 21. | ไผ่เฮียะ |


งานสาธิตการปลูกป่า 5 ระดับ เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชนฯ
การสาธิตการปลูกป่า 5 ระดับ เป็นการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ แหล่งต้นน้ำลำธาร ควบคู่กับการใช้ ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน เพื่อเป็นแหล่งอาหารธรรมชาติของชุมชน ภายในแปลงสาธิตมีการบำรุงรักษาแปลงสาธิต เพิ่มชนิดความหลากหลายชนิดพันธุ์พืชภายในแปลงสาธิตการปลูกป่า 5 ระดับ เพิ่มการปลูกพืชใน ชั้นที่ 2 ไม้เรี่ยดิน เช่น ผักเชียงดา และชั้นที่ 3 ไม้ชั้นเตี้ย เช่น พริก มะเขือเทศ ผักเพี้ยฟาน และข้าวโพด


สวนป่าสาธิตไม้ 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชน
สำหรับเป็นแหล่งเรียนรู้การจัดรูปแบบการปลูกป่าให้เกิดคุณค่า และบูรณาการในพื้นที่ทำกินเดิมให้มีสภาพใกล้เคียงกับป่า ช่วยให้ดิน น้ำและสิ่งแวดล้อม โดยทั่วไปดีขึ้น และยังคงรักษาสภาพพื้นที่เดิมให้คงอยู่ไว้ จึงต้องมีการถนุบำรุงรักษา การปลูกต้นไม้เสริมของไม้ 3 อย่าง คือ ไม้ผล ไม้ใช้สอย ไม้เศรษฐกิจ และนอกจากนี้เพื่อให้พื้นที่เกิดประโยชน์สูงสุดมีการจัดทำแปลง พืชผัก ไม้ผล ที่ปลูกง่าย ภายในท้องถิ่น ผู้คนและสัตว์ป่า สามาถนำไปบริโภคได้


งานสาธิตระบบวนเกษตร
งานสาธิตระบบวนเกษตร เป็นเกษตรกรรมที่นำเอาหลักการความยั่งยืนถาวรของระบบป่าธรรมชาติ มาเป็นแนวทางในการทำการเกษตร ให้ความสำคัญเป็นอย่างสูงกับการปลูกไม้ยืนต้น ไม้ผล และไม้ใช้สอยต่าง ๆ ให้เป็นองค์ประกอบหลักของไร่นา ผสมผสานกับการปลูกพืชชั้นล่างที่ไม่ต้องการแสงแดดมาก หรือได้อาศัยร่มเงา และความชื้นจากการที่มีพืชชั้นบนขึ้นปกคลุม รวมทั้งการจัดองค์ประกอบการผลิตทางการเกษตรให้มีความหลากหลายชนิดของพืช เพื่อให้ป่ามีความอุดมสมบูรณ์ และความหลากหลายเพิ่มมากขึ้น จึงได้มีการจัดทำแปลงพืชผัก สวนครัว ไม้กินได้



งานสาธิตสวนป่าพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำ 17 จังหวัดภาคเหนือ
งานสาธิตสวนป่าพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำ 17 จังหวัดภาคเหนือ เป็นแปลงสาธิตรวบรวมพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำ 17 จังหวัดภาคเหนือ เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี พันปีหลวง จะทรงมีพระชนมายุครบ 84 พรรษา ในวันที่ 12 สิงหาคม 2559 เพื่อเป็นการสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณและร่วมแสดง ความจงรักภักดีที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อพสกนิกรไทย และเพื่อเป็นสถานที่ศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดภาคเหนือ เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจสำหรับผู้ที่สนใจที่เข้ามาเยี่ยมชมภายในศูนย์ฯ และเพื่อดำเนินการขยายพันธุ์พันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดภาคเหนือ
| ลำดับที่ | ชื่อพันธุ์ไม้มงคล | จังหวัด |
| 1 | ต้นกาสะลองคำ | เชียงราย |
| 2 | ต้นทองกวาว | เชียงใหม่ |
| 3 | ต้นสารภี | พะเยา |
| 4 | ต้นแดง | ตาก |
| 5 | ต้นกระพี้จั่น | แม่ฮ่องสอน |
| 6 | ต้นกำลังเสือโคร่ง | น่าน |
| 7 | ต้นปีบ | พิษณุโลก |
| 8 | ต้นบุนนาค | พิจิต |
| 9 | ต้นมะขาม | เพชรบูรณ์ |
| 10 | ต้นสีเสียดแก่น | กำแพงเพชร |
| 11 | ต้นยมหิน | แพร่ |
| 12 | ต้นขะจาว | ลำปาง |
| 13 | ต้นจามจุรี | ลำพูน |
| 14 | ต้นมะค่าโมง | สุโขทัย |
| 15 | ต้นสัก | อุตรดิตถ์ |
| 16 | ต้นอินทรชิต | นครสวรรค์ |
| 17 | ต้นสะเดา | อุทัยธานี |





โครงการฟื้นฟูสภาพป่าด้วยเห็ดเอคโตไมคอร์ไรซาในพื้นที่ป่าขุนแม่กวง
โครงการฟื้นฟูสภาพป่าด้วยเห็ดเอคโตไมคอร์ไรซาในพื้นที่ป่าขุนแม่กวง จัดทำขึ้นเพื่อจัดทำแปลงสาธิตให้กับประชาชนที่สนใจและผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ลุ่มน้ำแม่กวง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ ได้เรียนรู้ถึงวิธีการเพาะเลี้ยงเห็ดเอคโตไมคอร์ไรซา โดยให้ได้ผลผลิตสูงและไม่ต้องบุกรุกเผาทำลายพื้นที่ป่า โดยจัดทำแปลงสาธิตใน 3 พื้นที่ ได้แก่
1. บ้านป่าสักงาม ตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่
2. บ้านโป่งนก ตำบลบ้านสหกรณ์ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่
3. ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลป่าเมี่ยง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่พื้นที่หมู่บ้าน บ้านป่าสักงาม และบ้านโป่งนก ถึงแม้จะมีการฟื้นฟูสภาพป่าให้เขียวขจี และอุดมสมบูรณ์แล้ว ชาวบ้านยังมีความนิยมหาผลผลิตจากป่า ของป่า และในพื้นที่มีผลผลิตจากป่าน้อย จึงได้มีการจัดทำแปลงสาธิตนี้ขึ้นมาเพื่อเป็นต้นแบบในพื้นที่ ให้ชาวบ้านในหมู่บ้านได้ศึกษาเรียนรู้ และนำไปประยุกต์ใช้



