งานศึกษาและพัฒนาการปลูกพืช

นางศิวพร แสนมงคล
หัวหน้างานศึกษาและพัฒนาการปลูกพืช
โทร : +668-7196-4193
พระราชดำริ เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2527
เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2527 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จพระราชดำเนิน ทอดพระเนตรศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริในเขตอำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่และได้พระราชทานพระราชดำริเพิ่มเติมเกี่ยวกับงานศึกษาและพัฒนาการปลูกพืชความว่าควรศึกษาเกี่ยวกับการปลูกพืชแต่ละชนิด ถึงความเหมาะสมกับสภาพภูมิประเทศลักษณะดินและการให้ปุ๋ยสำหรับพื้นที่ตามขอบอ่างเก็บน้ำห้วยฮ่องไคร้ บริเวณนี้ค่อนข้างราบควรทดลองปลูกข้าวโดยการปรับพื้นที่ให้เหมาะสม และใช้น้ำจากอ่างเก็บน้ำไหลเข้าไปท่วมข้าวในแปลงนา หรือเมื่อระดับน้ำในอ่างลดลง ก็จะอาศัยน้ำจากอ่างซึมเข้ามาสู่รากพืชทางใต้ดิน หากระดับน้ำในอ่างลดต่ำลงไปมากโดยเฉพาะในระยะฤดูแล้ง อาจจะใช้สูบน้ำโดยกังหันลมหรือใช้ระหัดแบบคนถีบช่วยสักระยะหนึ่ง ก็อาจทำได้ซึ่งเป็นการใช้พื้นที่ขอบอ่างเก็บน้ำปลุกข้าวได้ ด้วยวีดังกล่าวมาแล้ว โดยไม่ต้องใช้เครื่องสูบน้ำช่วยซึ่งสิ้นเปลืองมาก
เกี่ยวกับหน่วยงาน
1. ด้านไม้ผล
งานรวบรวมศึกษาและพัฒนาพันธุ์ไม้ผลพันธุ์ดีหลายชนิดหลายพันธุ์ เช่น มะม่วง ลำไย ลิ้นจี่ ขนุน มะขามหวาน ส้มโอ ฯลฯ ในพื้นที่ประมาณ 100 ไร่ ผลการศึกษาและทดสอบพบว่าพืชที่ให้ผลผลิตดีและมีคุณลักษณะ ที่เหมาะสมสำหรับขยายผลสู่หมู่บ้านเป้าหมายของศูนย์ฯ และหน่วยงานราชการอื่นๆ

2. ด้านพืชผัก
งานศึกษาทดสอบการปลูกพืชผักปลอดสารพิษ และทดสอบการปลูกพืชผักตามฤดูกาล เช่น ตระกูลกะหล่ำ ตระกูลถั่ว ตระกูลพริก และมะเขือ ศึกษาโดยใช้พืชสมุนไพร เช่นสะเดา น้ำส้มควันไม้ สารชีวภัณฑ์ ป้องกันกำจัดแมลงแบบผสมผสานศึกษาการปลูกผักปลอดภัยสารพิษ ตามโครงการโครงการผลิตและเก็บสำรองเมล็ดพันธุ์ผักทั่วไป ผักพื้นบ้าน ผักท้องถิ่น และพืชไร่ การปลูกผักปลอดภัยสารพิษ เป็นกิจกรรมการเกษตรที่เหมาะสมรูปแบบหนึ่งที่จะเป็นจุดแสดงพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติของศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ฯ ให้เป็นรูปธรรมมากยิ่งขึ้น และสามารถนำไปปรับใช้ได้

3. เห็ดเศรษฐกิจ
งานพัฒนาอาชีพเพาะเลี้ยงเห็ดเศรษฐกิจ พื้นที่ ๒ ไร่ ดำเนินงาน เพาะเห็ดในถุงพลาสติก เช่น เห็ดสมุนไพรเห็ดหลินจือ เห็ดหัวลิง และเห็ดเศรษฐกิจ เห็ดนางฟ้าภูฏาน เห็ดนางรมฮังการีเห็ด นางรมทอง เห็ดลมป่า เห็ดขอนขาว เห็ดเป๋าฮื้อ เห็ดหูหนู ฯลฯ

4. มะนาวในวงบ่อซีเมนต์
การปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์เหมาะสำหรับเกษตรกรที่มีพื้นจำกัด ดินปลูกพืชอื่น ๆ ไม่เหมาะสม ผู้ที่สนใจด้านการเกษตร สามารถทำเป็นอาชีพเสริมได้ดีโดยเฉพาะช่วงเดือนกุมภาพันธ์ – เมษายน มะนาวจะมีราคาสูงทุกปี ประมาณผลละ ๒ – ๗ บาท
การปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์ สามารถบังคับให้ออกดอกติดผลตามวันเวลา ที่เราต้องการได้ ๑๐๐% ผลผลิตประมาณ ๒๕๐ – ๑,๐๐๐ ผลต่อต้น ขึ้นอยู่กับพันธ์ อายุต้นและการปฏิบัติ ดูแลรักษา

5.แปรรูปผลผลิตทางการเกษตร
โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ได้ดำเนินการสาธิตการผลิตพืชต่างๆ ตามแนวพระราชดำริฯ ซึ่งมีประชาชนเข้ามาเรียนรู้ ศึกษาดูงาน และนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้ ในพื้นที่ของตน โดยผลผลิตทางการเกษตรบางส่วนที่เกษตรกรบริโภคไม่หมด เหลือจากแจกจ่าย และจำหน่ายแล้ว ทำให้ผลผลิตเกิดการเน่าเสียไม่สามารถเก็บไว้ได้ การแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่ช่วยให้เกษตรกร สามารถมีผลผลิต หรือผลิตภัณฑ์ไว้สำหรับอุปโภคบริโภคได้นานขึ้น ทั้งยังเป็นการเปลี่ยนแปลงรสชาติของอาหารให้น่ารับประทานในรูปแบบที่หลากหลาย ตลอดจนสามารถนำไปประกอบเป็นอาชีพเพื่อสร้างรายได้ให้กับครอบครัวได้

งานฝึกอบรมถ่ายทอดองค์ความรู้
งานฝึกอบรมและถ่ายทอดเทคโนโลยีดำเนินการในเขตพื้นที่หมู่บ้านรอบบริเวณศูนย์ฯ จำนวน ๑๘ หมู่บ้าน พื้นที่ศูนย์สาขา จำนวน ๑๗ หมู่บ้าน พื้นที่โครงการห้วยลานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ พื้นที่ยุทธศาสตร์ ๘ จังหวัดภาคเหนือตอนบน และพื้นที่ประชาชนผู้สนใจทั่วไป งานฝึกอบรมส่งเสริมและพัฒนาอาชีพดำเนินการให้การสนับสนุนปัจจัยการผลิต ให้แก่ราษฎรในพื้นที่ต่างๆ พื้นที่หมู่บ้านรอบบริเวณศูนย์ฯ จำนวน ๑๘ หมู่บ้าน , พื้นที่พัฒนาโครงการพื้นที่ป่าขุนแม่กวง ๑๗ หมู่บ้าน ,เกษตรกรผู้สนใจทั่วไป
งานด้านฝึกอบรมและการถ่ายทอดเทคโนโลยี (หมู่บ้านรอบศูนย์,ป่าขุนแม่กวง, ๘ จังหวัดภาคเหนือ)
1. หลักสูตรการเพาะเห็ดเศรษฐกิจทำง่ายรายได้ดี หลักสูตร 3 วัน
2. หลักสูตรการเพาะเห็ดฟางในตะกร้า หลักสูตร 1 วัน
3. หลักสูตรผักปลอดสารพิษเพิ่มรายได้และคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืน หลักสูตร 1 วัน
4. หลักสูตรการปลูกและขยายพันธุ์ไม้ผล หลักสูตร 1 วัน
5. หลักสูตรเทคนิคการผลิตมะนาวนอกฤดูในวงบ่อซีเมนต์ หลักสูตร 1 วัน
6. หลักสูตรเกษตรผสมผสาน หลักสูตร 1 วัน
7. หลักสูตรการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากเห็ด หลักสูตร 1 วัน